พลิกเกษตรไทยสู่ความยั่งยืน มทร.ธัญบุรี คว้าเหรียญทองโลก ส่ง “ระบบคุมน้ำอัจฉริยะ” ลดใช้น้ำ 30% เพิ่มรายได้คาร์บอนต่ำ

พลิกเกษตรไทยสู่ความยั่งยืน มทร.ธัญบุรี คว้าเหรียญทองโลก
ส่ง “ระบบคุมน้ำอัจฉริยะ” ลดใช้น้ำ 30% เพิ่มรายได้คาร์บอนต่ำ

ผลงานนักวิจัย มทร.ธัญบุรี การันตีความเจ๋งด้วยเวทีระดับโลก โชว์นวัตกรรมไอโอที “ควบคุมระดับน้ำในนาข้าวอัตโนมัติ” ช่วยชาวนาทำนาเปียกสลับแห้งได้ง่ายขึ้น ไม่ต้องเดินลุยน้ำเปิด-ปิดเอง พร้อมแก้ปัญหา Wi-Fi และเตรียมต่อยอดสร้างรายได้คาร์บอนเครดิต

ปัญหาเรื่องต้นทุนการผลิตและภัยแล้งถือเป็นความท้าทายใหญ่ของชาวนาไทย ล่าสุด ผศ.ดร.ธนสิน บุญนาม อาจารย์ภาควิชาวิศวกรรมคอมพิวเตอร์ คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี (มทร.ธัญบุรี) ในฐานะนักวิจัยเจ้าของผลงาน พร้อมด้วยทีมวิจัยและนักศึกษาชั้นปีที่ 3 คือ น.ส.พัชราภรณ์ ฤทธิ์สมบัติ (ฟิล์ม) และนายณัฐชานนท์ เอี่ยมแสง (พี) ได้ร่วมกันคิดค้นและลงพื้นที่เก็บข้อมูลจนได้ “ระบบควบคุมระดับน้ำในนาข้าวอัตโนมัติเพื่อการประหยัดทรัพยากรน้ำและลดการปลดปล่อยก๊าซเรือนกระจก” ซึ่งกำลังอยู่ในขั้นตอนการยื่นจดอนุสิทธิบัตรเพื่อคุ้มครองผลงาน

นักวิจัยเจ้าของผลงาน อธิบายว่า ปกติแล้ว กรมการข้าวแนะนำให้เกษตรกรทำนาแบบ “เปียกสลับแห้ง” เพราะช่วยประหยัดน้ำได้ถึง 30% และลดก๊าซเรือนกระจกได้ถึง 50% แต่ในทางปฏิบัติชาวนาต้องคอยเช็คระดับน้ำ และเปิดปิดวาล์วเอง ทำให้ไม่สะดวก เสียเวลา ทำอาชีพเสริมลำบาก ทีมนักวิจัยจึงพัฒนาเครื่องมือนี้ขึ้นมาเพื่อช่วยให้เรื่องยากกลายเป็นเรื่องง่าย

จุดเด่นของนวัตกรรมนี้คือ การใช้ เซ็นเซอร์แบบไม่สัมผัสกับน้ำ ทำให้ไม่เกิดสนิมหรือสึกหรอ มีราคาประหยัด และใช้ เทคโนโลยีโลร่าแวน (LoRaWAN) ที่ส่งสัญญาณไร้สายได้ไกลถึง 1–3 กิโลเมตร ช่วยแก้ปัญหาข้อจำกัดเรื่องสัญญาณ Wi-Fi ที่ส่งไปไม่ถึงกลางทุ่งนา โดยเชื่อมต่อกับอินเทอร์เน็ตบ้านหรือ Wi-Fi ชุมชนได้ฟรี ตัวเครื่องมีขนาดเล็ก น้ำหนักเบา ขนย้ายง่าย แค่ปักเซ็นเซอร์ลงในนา ก็ทำงานร่วมกับปั๊มน้ำได้ทันที เมื่อถึงฤดูเก็บเกี่ยวก็แค่ดึงเซ็นเซอร์ออกเพื่อให้รถเกี่ยวข้าวทำงานได้สะดวก แล้วนำมาใช้ใหม่ในการปลูกรอบต่อไป

ระบบควบคุมระดับน้ำในนาข้าวอัตโนมัติด้วย IoT ช่วยชาวนาประหยัดน้ำ 30% ลดโลกร้อน พร้อมต่อยอดสร้างรายได้คาร์บอนเครดิต

ผลงานชิ้นนี้ได้รับทุน EPICS in IEEE จากสหรัฐอเมริกา จำนวน 4,900 ดอลล่าสหรัฐ เพื่อให้นักศึกษาได้ใช้ประยุกต์ใช้ความรู้ในการทำโครงงานที่ช่วยลดโลกร้อนและเกิดความยั่งยืน และได้พัฒนามาอย่างต่อเนื่องเป็นปีที่ 3ผ่านการทดสอบใช้งานจริงที่ศูนย์วิจัยข้าวปทุมธานี และแปลงเกษตรกรที่คลอง 11 มาแล้วราว 4 รอบ ซึ่งได้ผลลัพธ์เป็นที่น่าพอใจอย่างมาก นอกจากนี้ยังคว้ารางวัลระดับโลกมาแล้ว ทั้งรางวัลเหรียญเงินการประกวดนวัตกรรมสายอุดมศึกษา ปี 2567, รางวัลเหรียญทองจากงาน Japan Design Idea and Innovation Expo 2025 ที่ประเทศญี่ปุ่น, รางวัล Team Leader Award จากผู้ให้ทุน และได้รับการตีพิมพ์บทความในการประชุมวิชาการระดับนานาชาติที่ประเทศมาเลเซีย

สำหรับผู้ที่สนใจสามารถติดต่อได้ที่ภาควิชาวิศวกรรมคอมพิวเตอร์ คณะวิศวกรรมศาสตร์ หรือสถาบันวิจัยและพัฒนา มทร.ธัญบุรี โดยทีมงานยังมีแผนพัฒนาเวอร์ชันใหม่ ๆ เพื่อต่อยอดสู่เชิงพาณิชย์ ช่วยสนับสนุนการปลูกข้าวคาร์บอนต่ำ และเตรียมระบบรองรับ “คาร์บอนเครดิต” เพื่อให้ชาวนามีรายได้เสริมจากการทำนาลดโลกร้อนในอนาคต ควบคู่ไปกับการใช้ AI ช่วยบริหารจัดการน้ำให้ดียิ่งขึ้น

ผลงานนวัตกรรม “ระบบควบคุมระดับน้ำในนาข้าวอัตโนมัติ” มทร.ธัญบุรี ยังสอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) โดยตรงตามเป้าหมายหลัก SDG 2 การบรรลุความมั่นคงทางอาหาร ส่งเสริมเกษตรกรรมยั่งยืน (เป้าหมายย่อย 2.4 ด้านการส่งเสริมแนวปฏิบัติทางการเกษตรที่มีความยั่งยืน) SDG 13 การรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (เป้าหมายย่อย 13.3 ด้านการพัฒนาขีดความสามารถและเสริมสร้างความตระหนักรู้ในการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก) และ SDG 17 ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน (เป้าหมายย่อย 17.7 ด้านการส่งเสริมการพัฒนา การถ่ายทอด และการเผยแพร่เทคโนโลยี ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมให้กับประเทศกำลังพัฒนา) ผ่านการส่งเสริมเทคโนโลยีการทำนาเปียกสลับแห้งที่ช่วยประหยัดน้ำ ลดการปล่อยก๊าซมีเทน และเตรียมความพร้อมสู่การสร้างรายได้จากการปลูกข้าวคาร์บอนต่ำให้แก่เกษตรกรไทย

ดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ https://prd.rmutt.ac.th/smart-water-rice-farming/
เรื่อง/ภาพ/เผยแพร่: ฝ่ายข่าว กองประชาสัมพันธ์ มทร.ธัญบุรี