วันคล้ายวันพระบรมราชสมภพ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร
มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร

วันชาติ และวันพ่อแห่งชาติ 5 ธันวาคม

วันที่ 5 ธันวาคม ของทุกปี เป็นวันคล้ายวันพระบรมราชสมภพของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เป็นวันสำคัญที่พสกนิกรชาวไทยน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณอันหาที่สุดมิได้ นอกจากจะเป็น “วันพ่อแห่งชาติ” แล้ว ยังถือเป็น “วันชาติ” ของไทยอีกด้วย

แต่เดิมประเทศไทยเคยกหนดให้วันที่ 24 มิถุนายน เป็นวันชาติ แต่ได้มีการประกาศยกเลิก และตั้งแต่ปี พ.ศ. 2503 เป็นต้นมา ประเทศไทยได้ถือเอาวันพระบรมราชสมภพของพระมหากษัตริย์ คือวันที่ 5 ธันวาคม ของทุกปี เป็น “วันชาติ” สืบต่อมาจนถึงปัจจุบัน

พระราชประวัติ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระนามเดิมว่า “พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภูมิพลอดุลยเดช” ทรงเป็นพระราชโอรสในสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก และสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี เสด็จพระราชสมภพ เมื่อวันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2470 ณ โรงพยาบาลเมานต์ออเบิร์น (Mount Auburn) เมืองเคมบริดจ์ รัฐแมสซาชูเซตส์ ประเทศสหรัฐอเมริกา มีพระเชษฐภคินีและสมเด็จพระบรมเชษฐาธิราช 2 พระองค์ คือ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ และพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร ซึ่งสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ทรงออกพระนามเรียกพระองค์เป็นการลำลองว่า “เล็ก”

ด้านการศึกษา เมื่อพระชนมายุได้ 5 พรรษา ทรงเข้ารับการศึกษาที่โรงเรียนมาแตร์เดอีวิทยาลัย จากนั้นเสด็จพระราชดำเนินไปศึกษาต่อ ณ ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ในชั้นประถมศึกษาที่โรงเรียนเมียร์มองต์ (Miremont) เมืองโลซานน์ ในปี พ.ศ. 2478 ได้ทรงเข้าศึกษาต่อที่โรงเรียนเอกอล นูแวล เดอ ลา สวิส โรมองด์ (École Nouvelle de la Suisse Romande) ซึ่งเป็นโรงเรียนเอกชนที่รับนักเรียนนานาชาติ ในระดับอุดมศึกษาทรงเข้าศึกษาในแผนกวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยโลซานน์ (University of Lausanne) ต่อมาในปี พ.ศ. 2481 ได้เสด็จนิวัตพระนครพร้อมด้วยพระบรมเชษฐาธิราช พระบรมราชชนนี และสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ

ด้านการครองราชย์ พระองค์เสด็จขึ้นถวัลยราชสมบัติสืบราชสันตติวงศ์ต่อจากพระบรมเชษฐาธิราช เมื่อวันที่ 9 มิถุนายน พ.ศ. 2489 ขณะมีพระชนมพรรษา 19 พรรษา ก่อนครองราชย์ได้ทรงศึกษาวิชาวิศวกรรมศาสตร์ แต่ภายหลังได้เสด็จพระราชดำเนินกลับไปศึกษาวิชานิติศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์เพิ่มเติมเพื่อประโยชน์ในการปกครองประเทศ

ด้านพระบรมราชาภิเษก วันที่ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2493 สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช (พระอิสริยยศในขณะนั้น) ได้ทรงประกอบพระราชพิธีบรมราชาภิเษกตามโบราณขัตติยราชประเพณี ณ พระที่นั่งไพศาลทักษิณ ในพระบรมมหาราชวัง ในการนี้ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ สถาปนาเฉลิมพระเกียรติยศ สมเด็จพระราชินีสิริกิติ์ พระอัครมเหสี เป็น สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินี ทั้งสองพระองค์มีพระราชโอรสและพระราชธิดา 4 พระองค์ ดังนี้

1. ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี

2. พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว

3. สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

4. สมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี

ด้านพระราชกรณียกิจ พระองค์ได้ทรงประกอบพระราชกรณียกิจในด้านต่าง ๆ อันเป็นประโยชน์แก่ชาวไทยตลอด 70 ปีแห่งการครองราชย์ โดยพระราชกรณียกิจที่สำคัญคือ การเสด็จพระราชดำเนินเยือนประชาชนในท้องถิ่นทุรกันดารทั่วประเทศ ซึ่งก่อให้เกิดโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริมากมาย ดังตัวอย่างต่อไปนี้:

1. โครงการแกล้งดิน: แนวพระราชดำริเพื่อแก้ไขปัญหาดินเปรี้ยว โดยการขังน้ำไว้ในพื้นที่จนเกิดปฏิกิริยาเคมีทำให้ดินเปรี้ยวจัด แล้วระบายน้ำออกเพื่อปรับสภาพดินด้วยปูนขาว จนสามารถใช้เพาะปลูกได้

2. โครงการปลูกหญ้าแฝก: ทรงส่งเสริมการใช้หญ้าแฝกเพื่อการอนุรักษ์ดินและน้ำ ป้องกันการพังทลายของหน้าดิน ตามแนวทางที่ทรงศึกษาจากเอกสารของธนาคารโลก จนขยายผลไปสู่หน่วยงานต่าง ๆ ทั่วประเทศ

3. โครงการหน่วยแพทย์พระราชทาน: เริ่มต้นเมื่อปี พ.ศ. 2510 จัดตั้งหน่วยแพทย์ พยาบาล พร้อมเครื่องมือเพื่อตรวจรักษาราษฎรในถิ่นทุรกันดารโดยไม่คิดมูลค่า รวมถึงการอบรมหมอหมู่บ้าน

4. โครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน: จัดทำขึ้นตามพระราชประสงค์ เพื่อรวบรวมความรู้จากหลากหลายสาขาวิชา จัดทำเป็นรูปเล่มและเผยแพร่เพื่อให้เยาวชนและประชาชนทั่วไปได้ศึกษาค้นคว้า

5. ทุนมูลนิธิอานันทมหิดล: ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ จัดตั้งมูลนิธิขึ้นในปี พ.ศ. 2502 เพื่อมอบทุนให้นิสิตนักศึกษาที่มีผลการเรียนดีเยี่ยมได้ไปศึกษาต่อในระดับสูง ณ ต่างประเทศ และนำความรู้กลับมาพัฒนาชาติ

6. แนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง และเกษตรทฤษฎีใหม่: แนวทางการบริหารจัดการที่ดินและน้ำเพื่อการเกษตร แบ่งพื้นที่ออกเป็น 4 ส่วน (30:30:30:10) เพื่อขุดสระเก็บน้ำ ปลูกข้าว ปลูกพืชสวน/พืชไร่ และเป็นที่อยู่อาศัย เพื่อให้เกษตรกรสามารถพึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืน

7. โครงการส่วนพระองค์สวนจิตรลดา: แหล่งรวบรวมโครงการทดลองทางการเกษตร ทั้งแบบไม่ใช่ธุรกิจ (เพื่อพัฒนาวิชาการ) และแบบกึ่งธุรกิจ (แปรรูปจำหน่าย) เช่น โรงโคนม โรงนมผง น้ำผึ้ง เป็นต้น

8. โครงการฝนหลวง: พระราชดำริเพื่อบรรเทาปัญหาภัยแล้งและการขาดแคลนน้ำเพื่อการเกษตร โดยใช้เทคโนโลยีการดัดแปรสภาพอากาศเพื่อให้เกิดฝน

9. กังหันน้ำชัยพัฒนา: สิ่งประดิษฐ์เพื่อบำบัดน้ำเสียด้วยการเติมอากาศ ซึ่งมูลนิธิชัยพัฒนาได้ดำเนินการวิจัยและพัฒนาขึ้นตามพระราชดำริ เพื่อช่วยแก้ไขปัญหาน้ำเน่าเสียในแหล่งน้ำต่าง ๆ