คัดแยกจุลินทรีย์จากบ่อบำบัดน้ำเสีย เพื่อบำบัดน้ำเสียอย่างมีประสิทธิภาพ

C-130304018132-1

นักวิจัย มทร.ธัญบุรี คัดแยกจุลินทรีย์จากบ่อบำบัด น้ำเสียของโรงงานอุตสาหกรรมเพื่อนำมาใช้ในกระบวนการบำบัดน้ำเสียในโรงงาน โดย ดร.ดลภา แก้วภา นายประดับรัตน์ ประจันเขตต์ และนายวรวี ชุมวรฐายี นักวิจัยจากคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี

แนวความคิดนี้และผลการวิจัยนี้ได้รับการเปิดเผยจากคณะผู้วิจัยว่า ปัจจุบันได้มีการใช้จุลินทรีย์ในการบำบัดน้ำเสียจากโรงงานอุตสาหกรรม ซึ่งข้อดีของการใช้จุลินทรีย์ในการบำบัดน้ำเสียจากโรงงานคือ ต้นทุนต่ำ ทำได้ง่าย ประหยัดพลังงาน และเมื่อจุลินทรีย์บำบัดน้ำเสียทำงานได้เต็มที่ ก็จะทำให้ปฏิกิริยาย่อยสลายเกิดขึ้นได้อย่างสมบูรณ์ ของเสียหรือกลิ่นเน่าเหม็นก็จะถูกกำจัดไปในที่สุด ซึ่งน้ำเสียที่ผ่านการบำบัดเมื่อปล่อยออกสู่แหล่งน้ำภายนอกอย่างปลอดภัย ของเสียที่เกิดขึ้นจากโรงงานอุตสาหกรรมต่างๆ นั้นมีลักษณะหลากหลายรูปแบบแตกต่างกันไปตามประเภทของโรงงานอุตสาหกรรม เช่น ควันเสีย ไอเสีย กากปฏิกูลต่างๆ สารเคมี โลหะหนัก และน้ำเสีย เป็นต้น ของเสียเหล่านี้มีสภาพความเข้มที่รุนแรงมากน้อยแตกต่างกันไป ซึ่งมีผลต่อการเจริญเติบโตของสิ่งมีชีวิตต่างๆ เช่น จุลินทรีย์ แต่การใช้จุลินทรีย์ในการบำบัดน้ำเสียจากโรงงานอุตสาหกรรมยังคงมีข้อจำกัด คือ น้ำเสียที่เกิดขึ้นนั้นไม่ควรมีความเข้มข้นของเกลือสูง หรือมีสารเคมีและโลหะหนักในปริมาณมาก ตลอดจนมีความเป็นกรด เบส และมีค่า COD และ BOD สูง เพราะสภาวะต่างๆ เหล่านี้จะไปทำลายจุลินทรีย์ ซึ่งจะมีผลทำให้การบำบัดน้ำเสียด้วยจุลินทรีย์ไม่ได้ผล การใช้จุลินทรีย์บำบัดน้ำเสียจึงเหมาะที่จะใช้กับโรงงานที่ผลิตหรือใช้วัตถุดิบที่เป็นสารอินทรีย์ เช่น โรงงานปลาป่น โรงงานปลากระป๋อง โรงงานน้ำมันพืช เป็นต้น

จากข้อดีและข้อจำกัดดังกล่าวยังผลให้ผู้วิจัยพบว่า หากสามารถคัดแยกเอาจุลินทรีย์ที่มีคุณสมบัติพิเศษ สามารถดำรงชีวิตอยู่ภายใต้สภาวะแวดล้อมที่รุนแรงในน้ำเสียของโรงงานออกมาได้ จะทำให้เกิดประโยชน์ในการนำจุลินทรีย์นี้มาศึกษาถึงกลไกหรือกิจกรรมทางชีวเคมีที่จุลินทรีย์ใช้ในการกำจัดของเสียและสารพิษต่างๆ ซึ่งความรู้ที่ได้นั้นสามารถนำมาประยุกต์ใช้กับจุลินทรีย์กลุ่มนี้ ในการบำบัดน้ำเสียจากโรงงานอุตสาหกรรมประเภทอื่นๆ ได้มากขึ้น

ทั้งนี้ ในการคัดแยกจุลินทรีย์ที่มีคุณสมบัติพิเศษ ที่มีคุณสมบัติในกระบวนการบำบัดน้ำเสียในโรงงานได้ดีที่สุด น่าจะเป็นจุลินทรีย์ที่อยู่ในบ่อน้ำเสียของโรงงานนั้นเอง ทำไมถึงต้องเป็นจุลินทรีย์ในบ่อน้ำเสียของโรงงาน นั่นก็เพราะจุลินทรีย์เหล่านั้นมีคุณสมบัติสามารถทนต่อสภาพต่างๆ เช่น อุณหภูมิ โลหะหนักได้ดี เมื่อนำมาใช้ในการบำบัดในบ่อของโรงงาน จึงแน่ใจได้ว่าจะสามารถทนต่อสภาพดังกล่าวและสามารถทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพในการบำบัดต่อไป

ในส่วนของขั้นตอนการวิจัย ผู้วิจัยเปิดเผยว่า ในการวิจัยเรามุ่งเน้นที่จะค้นหาและคัดแยกจุลินทรีย์ที่มีความสามารถพิเศษในการดำรงชีวิตในน้ำเสียจากโรงงานอุตสาหกรรม โดยเก็บตัวอย่างจากส่วนต่างๆ ของขั้นตอนการบำบัดน้ำเสีย ตลอดจนศึกษาถึงกิจกรรมทางชีวเคมีที่แบคทีเรียใช้ในการกำจัดของเสียและใช้ในการดำรงชีวิตภายใต้สภาวะแวดล้อมต่างๆ การทดลองนี้จึงเป็นการบุกเบิกเพื่อหาจุลินทรีย์ที่มีความสามารถพิเศษทางปฏิกิริยาชีวเคมี รวมทั้งอาจเป็นการค้นพบจุลินทรีย์สายพันธุ์ใหม่ๆ

จากการลงไปเก็บตัวอย่างและศึกษาคุณภาพน้ำของโรงงานอุตสาหกรรม 3 แหล่ง คือ โรงงานแปรรูปแป้งมันสำปะหลัง โรงงานผลิตสุราแช่พื้นบ้าน และโรงงานผลิตเส้นใยสังเคราะห์ น้ำจากตัวอย่างทั้ง 3 โรงงานมีค่าซีโอดีเกินค่ามาตรฐานน้ำทิ้ง โรงงานอุตสาหกรรม ตามข้อกำหนดมาตรฐานควบคุมการระบายน้ำทิ้งจากแหล่งกำเนิดประเภทโรงงานอุตสาหกรรมและนิคมอุตสาหกรรม (2539) ลักษณะทางกายภาพของน้ำทั้ง 3 แหล่งมีสีดำ และมีกลิ่นเหม็น ผลการคัดแยกแบคทีเรียที่มีประสิทธิภาพจากตัวอย่างน้ำของโรงงานอุตสาหกรรมต่างๆ สามารถคัดแยกแบคทีเรียบริสุทธิ์ได้ 14 ไอโซเลต โดยได้จากโรงงานแปรรูปแป้งมันสำปะหลัง 6 ไอโซเลต โรงงานผลิตสุราแช่พื้นบ้าน 4 ไอโซเลต และโรงงานผลิตเส้นใยสังเคราะห์ 4 ไอโซเลต การทดสอบกลไกทางชีวเคมีในการกำจัดของเสีย ทดสอบประสิทธิภาพการย่อยสารอินทรีย์ของ 3W5 ในระบบบำบัดจำลองระดับห้องปฏิบัติการ และจากการทดสอบคุณสมบัติทางชีวเคมีบางประการ พบว่าใกล้เคียงแบคทีเรียสกุล Bacillus ซึ่งเป็นแบคทีเรียที่สามารถพบได้ในแหล่งน้ำเสียและน้ำธรรมชาติ สามารถย่อยสลายสารอินทรีย์ในแหล่งน้ำ ทำให้คุณภาพน้ำดีขึ้น

แน่นอนว่า เมื่อสามารถจำแนกชนิดของจุลินทรีย์ที่มีคุณสมบัติในการกำจัดสารที่เป็นพิษต่อสิ่งแวดล้อมแล้ว ต่อไปก็จะเป็นเรื่องที่สะดวกมากขึ้นที่จะนำเอาจุลินทรีย์ชนิดนั้นไปเพาะเลี้ยงและนำกลับมาใช้ในการบำบัดน้ำเสียในโรงงานอุตสาหกรรม ที่เป็นแหล่งปล่อยน้ำเสียที่อาจจะมีการปนเปื้อนออกสู่แหล่งน้ำภายนอกต่อไปได้อย่างมีประสิทธิภาพ และเป็นประโยชน์ต่อสิ่งแวดล้อม สิ่งมีชีวิต ทั้งพืชและสัตว์ นั่นเพราะจุดเด่นของจุลินทรีย์กลุ่มนี้คือการย่อยสลายที่สมบูรณ์ ดังนั้น การใช้จุลินทรีย์ในการบำบัดน้ำเสีย คือการนำจุลินทรีย์ไปย่อยสลายสิ่งสกปรกที่ตกค้างจากการย่อยสลายที่ไม่สมบูรณ์ของกลุ่มจุลินทรีย์ที่มีโทษนั่นเอง

แสดงความคิดเห็น