พิพิธภัณฑ์บัว-มทร.ธัญบุรี วิถีชีวิต-คติความเชื่อศาสนา

พิพิธภัณฑ์บัว-มทร.ธัญบุรี วิถีชีวิต-คติความเชื่อศาสนา

“บัว” เป็นพืชไม้น้ำที่มีความเกี่ยวข้องกับวิถีชีวิต ความเชื่อทางศาสนาและเทพเจ้าศักดิ์สิทธิ์ของผู้คนในหลายเชื้อชาติ ดอกบัว ถือเป็นได้ดั่งตัวแทนของความบริสุทธิ์และความเบิกบาน

จะเห็นได้จากการที่ดอกบัวมักถูกนำมาใช้ประกอบในพิธีกรรมอันศักดิ์สิทธิ์อยู่เสมอ อีกทั้ง “บัว” เป็นดอกไม้ที่เกี่ยวข้องกับพุทธประวัติอยู่หลายตอน หลายเหตุการณ์ อาทิ

เหตุการณ์แรก เมื่อพระโพธิสัตว์ซึ่งต่อมาคือเจ้าชายสิทธัตถะ เสด็จจากสวรรค์ชั้นดุสิตเพื่อเข้าสู่พระครรภ์พระมารดา วันที่เสด็จลงมาบังเกิดนั้น คืนนั้นพระนางสิริมหามายา พระมารดาทรงมีพระสุบินนิมิตว่า พระนางได้เข้าไปอยู่ในป่าหิมพานต์ ได้มีช้างเผือกเชือกหนึ่ง ลงมาจากยอดเขาสูง เข้ามาหาพระนางปฐมสมโพธิ พรรณนาเหตุการณ์ตอนนี้ไว้ว่า “มีเศวตหัตถีช้างหนึ่ง…ชูงวงอันจับปทุมชาติสีขาว มีเสาวคนธ์หอมฟุ้งตลบ แล้วร้องโกญจนาทเข้ามาในกนกวิมาน แล้วกระทำประทักษิณพระองค์อันบรรทมถ้วนครบสามรอบแล้ว เหมือนดุจเข้าไปในอุทรประเทศ ฝ่ายทักษิณปรเศว์แห่งพระราชเทวี…”

ในขณะนั้น ได้เกิดบุพนิมิตขึ้น 32 ประการ ประการที่เกี่ยวกับดอกบัว คือ มีดอกบัวปทุมชาติหรือบัวหลวง 5 ชนิด อันได้แก่ เหล่าปทุมชาติ เกิดดารดาษไปในน้ำและบนบกอย่างหนึ่ง ผุดงอกขึ้นจากแผ่นหินแห่งละเจ็ดดอกอย่างหนึ่ง และต้นพฤกษาลดาชาติ ก็เกิดดอกบัวออกตามลำต้นและกิ่งก้านอีกอย่างหนึ่ง

เหตุการณ์ที่สอง เมื่อเจ้าชายสิทธัตถะประสูติ เมื่อทรงก้าวลงจากพระครรภ์ ทรงผินพระพักตร์ไปยังทิศอุดร ชี้พระดรรชนีขึ้นฟ้า แล้วเสด็จดำเนินไป 7 ก้าว แต่ละก้าวมีดอกบัวผุดขึ้นมา รองรับ และทรงเปล่งอาสภิวาจา (วาจาอย่างองอาจ) ว่า “เราเป็นผู้เลิศของโลก เป็นผู้ใหญ่ที่สุดของโลก เป็นผู้ประเสริฐที่สุดของโลก นี้เป็นการเกิดครั้งสุดท้าย ไม่มีการเกิดใหม่อีกต่อไป”

ดอกบัวที่ผุดขึ้นมารับพระบาทนี้ หมายถึงพระ องค์จะเป็นผู้บริสุทธิ์ ปราศจากกิเลสโดยสิ้นเชิง คนไทยส่วนใหญ่มักจะใช้ดอกบัวในการบูชาพระอยู่เสมอ แต่บัวที่เรานิยมปลูกไว้ภายในบ้าน เพื่อความเป็นสิริมงคล คือ บัวหลวง บัวผัน บัวฝรั่ง บัวสาย และ บัวกระด้ง ความเชื่อในทางพุทธศาสนา ตั้งแต่สมัยโบราณว่า ดอกบัวก็เหมือนกับคนเรานี้เอง ดอกบัวที่ชูดอกพ้นจากผิวน้ำขึ้นมารับแสงสว่างได้นั้น ก็เหมือนกับผู้ที่หลุดพ้นจากความทุกข์ทั้งปวง กลายเป็นผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบานด้วยธรรม ซึ่งถือเป็นความหมายอันลึกซึ้งและเป็นมงคลยิ่งนัก

จึงมีความเชื่อว่า ครอบครัวใดที่ปลูกบัวเอาไว้ประจำบ้าน จะช่วยให้คนครอบครัวนั้น มีจิตใจที่บริสุทธิ์ สะอาด และเบิกบานแจ่มใส เช่นเดียวกับดอกบัว และยังเชื่ออีกว่า สายใยของบัวที่ยืดยาวนั้น คือสายสัมพันธ์ของครอบครัว จะทำให้ทุกคนมีความห่วงใยรักใคร่ ผูกพันต่อกันอย่างแนบแน่น

ทั้งนี้ ชาวพุทธหรือสถานศึกษาใดต้องการชมความงามของบัวแต่ละชนิด สามารถเช้าชมได้ที่ “พิพิธภัณฑ์บัว มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี” คลองหก จ.ปทุมธานี ที่จัดตั้งขึ้นในปีพ.ศ.2543 เป็นโครงการตามแนวพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี และได้เข้าร่วมโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริฯ ในปีพ.ศ.2546

ดำเนินการสำรวจเก็บรวบรวมพันธุ์บัว ปลูกรักษา ศึกษาการใช้ประโยชน์ และสร้างจิตสำนึกในการอนุรักษ์พันธุ์บัว โดยเริ่มดำเนินการรวบรวมพันธุ์บัวเพียง 40 สายพันธุ์ ปัจจุบันมีพันธุ์บัวมากกว่า 100 สายพันธุ์ มีทั้งบัวหลวง บัวผัน บัวสาย บัวฝรั่ง บัววิกตอเรีย และบัวพันธุ์ไทยหายากในเนื้อที่ 18 ไร่

ในงานวันสถาปนามหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี ประจำปี 2556 “มทร.ธัญบุรี สร้างสรรค์วิชาการ สร้างงานสู่สังคม” ระหว่างวันที่ 18-20 ม.ค.นี้

นอกจากจะมีการจัดนิทรรศการกิจกรรมเกี่ยวกับงานวิชาการ วิจัยด้านต่างๆ แล้ว ยังมีกิจกรรมและมีสาระเกี่ยวกับประโยชน์ของดอกบัว อาทิ นิทรรศ การความสำคัญของดอกบัวในทางพระพุทธศาสนา โครงการอบรมการทำดอกบัวสดอบแห้ง โครงการประกวดสายพันธุ์บัวสวยงาม โครงการสาธิตอาหารจากบัว (เมี่ยงบัวหลวง น้ำรากบัว ขนมสายบัว) โครงการสาธิตทอดมันรากบัว

โครงการประกวดอาหารจากบัวหลวง โครง การประกวดภาพถ่าย “บัวในรั้วราชมงคลธัญบุรี” โครงการดนตรีในสวนบัว โครงการวันสถาปนามหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี (แฟชั่นในสวนบัว) และกิจกรรมในพิพิธภัณฑ์บัว อีกด้วย

สอบถามรายละเอียดได้ที่กองประชาสัมพันธ์ มทร.ธัญบุรี

แสดงความคิดเห็น